Khối trải khắp vành đai Thái Bình Dương, gồm cả những nền kinh tế lớn nhất thế giới. Nhưng không phải nơi nào cũng tham gia chương trình thẻ ở cùng một mức.
Vì sao gọi là nền kinh tế
Khối dùng từ nền kinh tế thay vì quốc gia, vì có những thành viên không phải nhà nước độc lập theo nghĩa thông thường.
Cách gọi này có ý nghĩa thực tế: nó cho phép khối tập trung vào hợp tác kinh tế mà không vướng các vấn đề chính trị.
Phạm vi địa lý
Trải từ Đông Á, Đông Nam Á, châu Đại Dương, tới Bắc Mỹ và Nam Mỹ. Đây là khu vực chiếm phần rất lớn thương mại toàn cầu.
Với doanh nghiệp Việt Nam, phần lớn thị trường xuất khẩu chính đều nằm trong khối này.
Ba mức tham gia chương trình thẻ
Tham gia đầy đủ nghĩa là công dân của họ xin được thẻ và họ cũng chấp thuận thẻ của người khác.
Có thành viên chỉ tham gia ở mức quá độ: họ chấp thuận thẻ của người khác nhưng công dân của họ không xin thẻ, hoặc ngược lại.
Ý nghĩa với bạn
Chỉ những nơi tham gia ở mức chấp thuận thẻ mới có thể nằm trong danh sách mặt sau thẻ của bạn.
Với các thành viên còn lại, bạn vẫn phải xin thị thực như bình thường dù họ là thành viên của khối.
Một số nơi chỉ chấp thuận một chiều
Có thành viên cho phép người nước khác dùng thẻ vào, nhưng công dân của chính họ chưa xin thẻ được.
Với bạn, điều quan trọng chỉ là họ có chấp thuận thẻ Việt Nam hay không. Chiều còn lại không ảnh hưởng gì tới quyền đi lại của bạn.
Thành viên mới gia nhập
Khối có thể kết nạp thêm và một thành viên cũng có thể nâng mức tham gia chương trình thẻ sau nhiều năm.
Nếu một thị trường bạn quan tâm chưa tham gia hôm nay, điều đó không có nghĩa là mãi mãi. Hãy kiểm lại mỗi vài năm.
Danh sách thay đổi theo thời gian
Mức tham gia của từng thành viên có thể thay đổi, và đã có những lần điều chỉnh trong quá khứ.
Hãy tra danh sách hiện hành từ cơ quan cấp thẻ thay vì dựa vào một bài viết đã cũ.
Khối không có cơ quan chung cấp thẻ
Mỗi nền kinh tế tự cấp thẻ cho công dân của mình theo quy trình riêng, và tự quyết định chấp thuận thẻ của người khác.
Không có một cơ quan trung tâm nào để bạn khiếu nại hay hỏi tiến độ. Mọi việc đi qua cơ quan cấp thẻ trong nước.
Không phải mọi thành viên đều xét như nhau
Ngay trong nhóm tham gia đầy đủ, mỗi nơi có tiêu chí xét riêng và tốc độ xử lý rất khác nhau.
Có nơi chấp thuận trong vài tuần, có nơi mất hơn một năm. Điều này bạn không tác động được.
Quy mô kinh tế của khối
Các thành viên cộng lại chiếm phần rất lớn trong tổng sản lượng và thương mại toàn cầu.
Với doanh nghiệp Việt Nam, điều đó nghĩa là một công cụ đi lại thuận tiện trong khối bao phủ được phần lớn hoạt động quốc tế của mình.
Tra trước khi lập kế hoạch
Liệt kê các nơi bạn thật sự cần tới, rồi kiểm từng nơi có tham gia chương trình không.
Nếu phần lớn thị trường của bạn nằm ở nhóm không chấp thuận thẻ, thì tấm thẻ không giải quyết được vấn đề của bạn.
Khối không thay thế quan hệ song phương
Các thoả thuận riêng giữa Việt Nam và từng nền kinh tế vẫn tồn tại song song, và đôi khi thuận lợi hơn cả khuôn khổ chung.
Nếu một thị trường đã có thoả thuận riêng cho doanh nhân, hãy tìm hiểu cả hướng đó thay vì chỉ trông vào tấm thẻ.
Khối còn có ý nghĩa khác
Ngoài chương trình thẻ, khối còn là khuôn khổ cho nhiều thoả thuận về thương mại và đầu tư.
Với doanh nghiệp, những thoả thuận đó đôi khi quan trọng hơn nhiều so với tấm thẻ đi lại.
Thẻ không phải cam kết của khối
Chương trình thẻ là một sáng kiến trong khuôn khổ khối, nhưng việc tham gia là tự nguyện với từng thành viên.
Vì vậy đừng suy rằng cứ là thành viên thì phải chấp thuận thẻ. Hai chuyện độc lập với nhau.
Đừng nhầm với các khối khác
Có nhiều khối kinh tế khu vực với thành viên chồng lấn nhau. Quyền lợi của khối này không áp dụng cho khối kia.
Thẻ chỉ liên quan tới chương trình của riêng khối này, không liên quan tới bất cứ thoả thuận khu vực nào khác.
Hỏi đáp
Câu hỏi thường gặp
Có bao nhiêu thành viên?
Hãy tra danh sách hiện hành trên trang chính thức của chương trình hoặc hỏi cơ quan cấp thẻ, vì số thành viên và mức độ tham gia của từng nơi có thể thay đổi theo thời gian.
Thành viên quá độ là gì?
Là nền kinh tế tham gia chương trình ở mức hạn chế, thường chỉ cho người có thẻ dùng làn ưu tiên tại sân bay mà không miễn thị thực. Người đi tới những nơi này vẫn cần thị thực hợp lệ.
Tra danh sách ở đâu?
Tra qua cơ quan cấp thẻ trong nước hoặc trang chính thức của chương trình. Tránh dựa vào danh sách trên các trang tổng hợp, vì chúng có thể chưa cập nhật.
Thẻ dùng được ở mọi thành viên chứ?
Không. Thẻ chỉ cho miễn thị thực ở những nền kinh tế đã chấp thuận và có tên trên thẻ của bạn. Ở các thành viên hạn chế, bạn vẫn cần thị thực dù có thể dùng làn ưu tiên.
Vì sao cùng khối mà quyền lợi ở mỗi nơi khác nhau?
Vì mỗi nền kinh tế tự quyết định chấp thuận từng người và mức tham gia của mình trong chương trình. Có nơi cho miễn thị thực, có nơi chỉ cho dùng làn ưu tiên. Hãy kiểm tra quyền lợi cụ thể ở từng nơi trước mỗi chuyến.
